Ksiądz Telesfor Nawrocki współtworzył powstańczą kompanię krzywińską

41
Ks. Telesfor Nawrocki zmarł 7 września 1919 r. Fot. arch

Mija kolejna, już 99 rocznica wybuchu powstania wielkopolskiego. W tym zrywie zbrojnym, jednym z nielicznych powstań narodowych zakończonych sukcesem brali udział nasi przodkowie – mieszkańcy tego regionu. Byli to głównie żołnierze armii pruskiej powracający z frontu do domu, przedstawiciele młodego pokolenia przygotowywanego do przyszłych walk w ramach m.in. drużyn „Sokoła”, a także reprezentanci różnych warstw społecznych chcących żyć w wolnej Polsce. Wśród nich nie zabrakło także duchownych, którzy swym patriotycznym zaangażowaniem zachęcali innych do działalności niepodległościowej.

Całkowite przejęcie władzy w Krzywiniu i okolicy nastąpiło 31 grudnia 1918 r. Trudu tego podjęła się sformowana oficjalnie dzień wcześniej powstańcza kompania krzywińska. Zgodnie z opracowanym planem o godzinie 6.00 rano poszczególne jej sekcje przystąpiły do wykonania przydzielonych im wcześniej zadań. Polegały one głównie na odebraniu Niemcom i kolonistom niemieckim broni, ubezpieczeniu miasta, odebraniu władz i obstawieniu poszczególnych posterunków. Po zajęciu ratusza burmistrzem Krzywinia został Stanisław Wojciechowski, sprawami oświaty zajął się ksiądz Telesfor Nawrocki, pocztę przejął po jej zajęciu Jan Czerwiński, były urzędnik pocztowy – taki opis przejęcia władzy w Krzywiniu można sporządzić na podstawie m.in. Akt miasta Krzywinia, znajdujących się w „Kronice miasta Krzywinia 1926-1932”, będącej własnością Archiwum Państwowego w Lesznie oraz wspomnień Antoniego Ciesielskiego, dowódcy powstańczej kompanii krzywińskiej, które zostały opublikowane w 1933 r. w „Powstańcu Wielkopolskim”. W obu tych przekazach ważną rolę odgrywa ksiądz Telesfor Nawrocki, krzywiński proboszcz w latach 1906-1919.

Ksiądz Telesfor Nawrocki parafię krzywińską objął 1 stycznia 1905 r. jako komendarz, zaś od lutego 1906 r. jako proboszcz – ustalił Marek Ryba, nauczyciel historii w Zespole Szkół w Krzywiniu. – Szybko dał się poznać jako patriota. Kiedy z początkiem roku szkolnego w 1906 r. wprowadzono w średnim oddziale szkoły katolickiej w Krzywiniu niemiecki język jako wykładowy, włączył się on w nurt akcji protestacyjnej. Jednym z elementów jego działalności społeczno-kulturalnej była praca z młodzieżą w ramach Towarzystwa Młodzieży Polsko-Katolickiej pod wezwaniem św. Stanisława Kostki. Towarzystwo skupiało starszą młodzież, która brała udział w wykładach, odczytach, urządzaniu wieczornic, przedstawień czy wycieczek za miasto.

Bardzo ważnym wydarzeniem w historii towarzystwa młodzieży było utworzenie 17 grudnia 1916 r. z inspiracji księdza Telesfora Nawrockiego kółka skautowskiego pod nazwą: drużyna harcerska im. ks. Józefa Poniatowskiego. Drużyna ta odbywała ćwiczenia z musztry, uczyła orientacji w terenie, była więc ukierunkowana na działalność o charakterze patriotyczno-wojskowym. Wielu z jej członków zaangażowało się później w wir działań powstańczych.

Szczególnie aktywny okres patriotycznej działalności krzywińskiego proboszcza rozpoczął się kilka miesięcy przed wybuchem powstania wielkopolskiego. Na obwód krzywiński został powołany wówczas zespół pięciu wtajemniczonych organizatorów. Wśród nich znalazł się ks. Telesfor Nawrocki. Gerwazy Konopczyński

Cały artykuł w 52 numerze Panoramy Leszczyńskiej.

Zapraszamy do zakupu e-wydania:

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

*